اَلْخَرْزُ [el-harz] (hâ’nın fethi ve râ’nın sükûnuyla) Meşin ve sahtiyân makûlesini dikmek ma’nâsınadır; خِيَاطَةٌ [hiyâtat] siyâba mahsûs olduğu gibi; yukâlu: خَرَزَ الْخُفَّ خَرْزًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ وَالثَّانِي إِذَا كَتَبَهُ

اَلْحِرْزُ [el-hirz] (hâ’nın kesriyle) Ba’zı âfât def’i için ittihâz ve iltizâm olunan nüsha ve tılsım ve heykel makûlesine denir ki muhâfaza-i nefse vesîle olacak nesneden ‘ibârettir; tekûlu: عَمِلْتُ لَهُ حِرْزًا أَيْ عُوذَةً Şârihin beyânına göre bu mâdde hıfz ma’nâsına mevzu’ olmakla ma’nâ-yı mezbûr mecâzdır. Ve حِرْزٌ [hirz] Kal’a gibi muhkem ve metîn ve dest-res olması müşkil mahfûz mevzi’e ve penâh-gâha denir; yukâlu: لاَذَ بِحِرْزٍ أَيْ مَوْضِعٍ حَصِينٍ ve yukâlu: هَذَا حِرْزٌ حَرِيزٌ لِلتَّأْكِيدِ أَيْ حَصِينٌ مَنِيعٌ لاَ يُقْدَرُ عَلَيْهِ

Çentiklenmek.

اَلْحَرَزُ [el-harez] (fethateynle) Niçe ma’nâları beyân olundu Ve حَرَزٌ [harez] Masdar olur, bir adamın vera’ ve takvâsı kesîr olmak ma’nâsınadır; yukâlu: حَرِزَ الرَّجُلُ حَرَزًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا كَثُرَ وَرَعُهُ

iz. ar. 1. Emîn yer, me’men, melce’. 2. âfâttan muhâfaza ve te’mîne vasıta olan nüsha ve tılsım gibi şey.

İyi korunmak, ele geçirilememek.

Ele geçirilmesi güç yer, sığınak, muska, nazarlık. Az kullanılan anlamları ise şunlardır; tılsım, sağlam kap, korunaklı yer, barınak.

(a. i.) : 1) sığınak, (bkz. : melâz, melce). 2) nazar değmemesi için kullanılan muska; nazar boncuğu. 3) tılsım.

Korumak, bakmak.

اَلْخَرَزُ [el-harez] (fethateynle) Bir adam tuttuğu işini dâ’imâ kavî ve muhkem eder olmak ma’nâsınadır; yukâlu: خَرِزَ الرَّجُلُ خَرَزًا مِنَ الْبَابِ الرَّابِعِ إِذَا أَحْكَمَ أَمْرَهُ