(“ka” uzun okunur. a. i.) : 1) iyi ile kötü ve doğru ile yanlış arasındaki farkı gösteren herşey. 2) Kur’ân-ı Kerîm, (bkz. : Hüdâ, Hitâb, Kitâb, Mushaf, Necm, Nûr, Zikr).

iz. ar. [fark’dan] hakkı bâtıldan tefrîk eden ve ettiren Kur’ân-ı Kerîm.

اَلْفَرْقُ [el-fark] (حَرْقٌ [hark] vezninde) ve اَلْفُرْقَانُ [el-furkân] (fâ’nın zammıyla) İki nesne arasını ayırmak ma’nâsınadır; yukâlu: فَرَقَ بَيْنَهُمَا فَرْقًا وَفُرْقَانًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا فَصَلَ ve kavluhu ta’âlâ:﴿فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾ أَيْ يُقْضَى ve kavluhu ta’âlâ: ﴿وَقُرْآنًا فَرَقْنَاهُ﴾ أَيْ فَصَّلْنَاهُ وَأَحْكَمْنَاهُ ve kavluhu ta’âlâ: ﴿وَإِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ﴾ أَيْ فَلَقْنَاهُ ve kavluhu ta’âlâ: ﴿فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا﴾ أَيِ الْمَلَائِكَةُ تَنْزِلُ بِالْفَرْقِ بَيْنَ الْحَقِّ وَالْبَاطِلِ Ve فَرْقٌ [fark] Başta olan saç bölüklerinin yoluna denir ki murâd aralıklarıdır; yukâlu: بَدَا الشَّيْبُ فِي فَرْقِهِ وَهُوَ الطَّرِيقُ فِي شَعْرِ الرَّأْسِ Ve bir kuş ismidir. Ve keten bezine denir. Ve bir ölçek adıdır ki Medîne’de ma’rûftur, üç sâ’ gılâl istî’âb eder ve bunda fethateynle câ’izdir, 'alâ-kavlin fethateynle efsahtır ve 'inde’l-ba’z on altı rıtl ve 'alâ-kavlin dört rıtl istî’âb eder; cem’i فُرْقَانٌ [furkân] gelir, بُطْنَانٌ [butnân] vezninde; yukâlu: كَالَهُ بِالْفَرْقِ وَهُوَ مِكْيَالٌ بِالْمَدِينَةِ يَسَعُ ثَلَاثَةَ آصُعٍ وَيُحَرَّكُ أَوْ هُوَ أَفْصَحُ أَوْ يَسَعُ سِتَّةَ عَشَرَ رِطْلًا أَوْ أَرْبَعَةَ أَرْطَالٍ Mütercim der ki burada nüshalarda أَوْ أَرْبَعَةَ أَرْبَاعٍ mersûm olmakla galat-ı mahzdır. Mutarrizî Mugrib’de akvâl-i ‘adîde tahrîrinden sonra وَبَعْضُهُمْ يَقُولُ اَلْفرْقُ بِسُكُونِ الرَّاءِ أَرْبَعَةُ أَرْطَالٍ ‘ibâretini resm eylemekle savâb olan burada أَرْبَعَةُ أَرْطَالٍ ‘unvânıyla olmaktır. Ve Tehzîb’de üç sâ’ on altı rıtlı müstev’ibdir diye mersûm olmakla zâhiren mü’ellifin ihtilâfla beyânı mülâyim değildir, zîrâ esahh-ı akvâl üzere sâ’-ı nebevî beş rıtl ve sülüs-i rıtl olmakla üç sâ’ tamâm on altı rıtl olur, meğer hicâzî ve ‘Irâkî ihtilâfına mahmul ola. Ve فِرْقٌ [firk] dedikleri yarılmış çekirdeğe mâlik olmak ma’nâsınadır ki deveye ‘alef ederler, ke-mâ se-yuzkeru; yukâlu: فَرَقَ الرَّجُلُ فَرْقًا مِنَ الْبَابِ اْلأَوَّلِ إِذَا مَلَكَ الْفِرْقَ Şârih der ki gerçi mü’ellifin siyâkından zamîr-i مَلَكَ ona ircâ’ olunmak mütebâdirdir, lâkin savâb olan koyun sürüsüne râci’ olmaktır. Ve فَرْقٌ [fark] Kuş hadeslemek ma’nâsınadır; yukâlu: فَرَقَ الطَّائِرُ فَرْقًا إِذَا ذَرَقَ

s. 1. A means of distinguishing, a test. 2. A name of the Qur’an, as distinguishing truth from error.

اَلْفُرْقَانُ [el-furkân] (fâ’nın zammı ve râ’nın sükûnuyla) Bi-ma’nâhu; tekûlu: فَرَقْتُ بَيْنَ الشَّيْئَيْنِ أَفْرُقُ فَرْقًا وَفُرْقَانًا مِنَ الْبَابِ الْأَوَّلِ Ve kavluhu ta’âlâ: ﴿وَقُرْاٰنًا فَرَقْنَاهُ﴾ (الإسراء، 106) مَنْ خَفَّفَ قَالَ بَيَّنَّاهُ مِنْ فَرَقَ يَفْرُقُ وَمَنْ شَدَّدَ قَالَ أَنْزَلْنَاهُ مُفَرَّقًا فِي أَيَّامٍ ve yukâlu: فَرَقَ لَهُ الطَّرِيقُ ya’nî kaçan yol ayrılsa.